Kustbewoner Bertus heeft een oplossing voor verdwijnend strand Camperduin: “Je moet het samen met de natuur doen”

Het strand bij Camperduin kalft steeds verder af en dat baart zorgen. Bij bewoners, bij ondernemers en bij iedereen die dit stukje kust een warm hart toedraagt. Kustbeheerders benadrukken dat de veiligheid niet in het geding is, maar ondertussen wordt gezocht naar een oplossing.

In Groet woont iemand die denkt dat het anders kan: Bertus Butter (74). Hij heeft een plan waarmee volgens hem het strand behouden kan worden. Hij is geen toevallige passant, maar iemand die zijn leven lang met dit gebied is verbonden. De voormalig automonteur, ijsmeester en grasfluisteraar woonde jarenlang in een loods aan het strand van Camperduin, stak de Noordzee over in een zelfgebouwde roeiboot en kent wind, water en zand door en door.

Hij bouwde internationaal naam op als specialist in ijsbanen, werkte als ijsmeester in Alkmaar en Haarlem en ontwierp later onder meer de olympische ijshal in Sotsji en ijsbanen in Astana en Kolomna. Ook in voetbalstadions kent men zijn naam. Bertus liet gras groeien met behulp van warmtelampen, waaronder in de Johan Cruijff ArenA. Altijd met oog voor energieverbruik en duurzaamheid. (tekst loopt door onder de foto)



De Hondsbossche Duinen bij Camperduin vormen het jongste duingebied van Noord-Holland. In 2015 werd - bovenop de oude Hondsbossche Zeewering - een nieuwe kust aangelegd met opgespoten zand. Daarmee moest niet alleen de veiligheid tegen de zee worden hersteld, maar zou ook ruimte ontstaan voor recreatie.

Maar die belofte staat inmiddels onder druk. Het strand ligt als een vooruitgeschoven punt in zee, precies waar stromingen samenkomen. En dat zorgt voor stevige erosie. Vooral bij storm en hoogwater spoelt er veel zand weg. Het gevolg: steile, hoge duinen en strandpaviljoens die ver boven het strandniveau op palen staan. Bertus kijkt daar met lede ogen naar.

“Het gaat om energetische stromingen: de uitstraling van de aarde zelf, de invloed van de maan, noem het maar op,” legt Bertus uit. “Wanneer je daar kennis van hebt, dan kan je dat ook vóór je laten werken.” Voor dat soort denken kreeg hij eerder een Energy Trophy van het ministerie van Economische Zaken. (tekst loopt door onder de foto)



Volgens Bertus zijn die natuurkundige principes ook hier toepasbaar. “Je moet het samen met de natuur doen, want vechten tégen de natuur verlies je altijd.” Dat zegt hij niet uit theorie, maar uit betrokkenheid. “Dit strand is mijn leven en het is elke dag een feest als ik er ben,” zegt hij terwijl hij over zee uitkijkt. “Ik vind het mooi dat ze geprobeerd hebben het zand hier te krijgen; het is jammer dat het verdwenen is.”

Hij wijst NH, mediapartner van Streekstad Centraal op de scherpe randen van het duin. “Kijk naar die steile duinen, het zijn net kliffen. Je moet er niet aan denken dat kinderen daarin gaan spelen en bedolven raken. Ook onder de paviljoens is wel vier meter zand weg, en dat komt niet terug door niets te doen.”

Volgens Bertus is het moment gekomen om een andere koers te kiezen. “Wat ons beloofd is, is niet gelukt. De zandmotor heeft hier niet gewerkt. Het meeste zand ligt nu of achter het duin, of is weggespoeld richting de zandplaat bij Den Helder, de Razende Bol.” (tekst loopt door onder de foto)



Zijn idee: groeidammen. Rijen houten palen die vanaf het strand de zee in worden geplaatst. “Door die palen leg je de stroming stil. Tussen de palen kan het zand bezinken en zo bouw je langzaam weer strand op.”

Aan zand is volgens hem geen gebrek. “Er zweeft hier voor de kust een enorme zandwoestijn in het water. Die zie ik altijd als ik hier op de zandbank sta te vissen of er met de boot doorheen vaar.”

Het plan doet denken aan de oude strekdammen die er vroeger lagen. “Die zitten nu onder het zand, maar je kunt erop voortbouwen. En laten groeien. Je kunt die palen steeds verder de zee in zetten. Ik denk dat je zo wel vierhonderd meter kunt winnen.”

Ook op het strand zelf ziet hij kansen. “Door de luchtstroming te breken, bijvoorbeeld met rietmatten, kun je zand vasthouden. Leg maar eens iets neer op het strand: daarachter ontstaat vanzelf een hoopje zand.” (tekst loopt door onder de foto)



“Zo simpel is het,” zegt hij overtuigd. En goedkoper bovendien. “Dit kost maar een fractie van wat het kost om steeds opnieuw zand op te spuiten. En het is beter voor het milieu, zonder al die grote schepen.”

Bertus hoopt dat instanties als Rijkswaterstaat en het waterschap zijn idee serieus meenemen. “Je moet het met de natuur samen doen, want vechten tégen de natuur verlies je altijd.”

Over de toekomst van de kust bij Camperduin wordt momenteel intensief gesproken. Ook strandondernemers zijn daarbij betrokken. Volgens Richard Minkema van strandpaviljoen Hookipa Beach brengen het waterschap en Rijkswaterstaat begin maart advies uit aan het ministerie. “Het ministerie moet uiteindelijk beslissen wat hier op de lange termijn gaat gebeuren.” Bertus hoopt dat zijn groeidammen onderdeel worden van die afweging en dat er snel wordt gehandeld.