Reclame

BUCH, of UCH, of een ándere H: de fusie die eraan zit te komen voor Bergen, Heiloo, Uitgeest en Heiloo is nog géén gelopen race, zo werd deze week eens te meer duidelijk. De opvallende stap van Uitgeest om nieuwe gesprekken met buurgemeente Heemskerk op te starten was eerst en vooral een signaal: dit is politiek geworden.

De BUCH-gemeenten werken nu al jaren intensief samen in één ambtelijke organisatie. Die oplossing was ooit opgetuigd om een échte fusie uit te stellen. Heiloo, Bergen, Castricum, Uitgeest: allemaal hebben ze een eigen identiteit, deze gemeenten, en inwoners hechten daaraan. Het hoefde niet groter, was de gedachte.

Met de jaren kwam toch de overtuiging dat een echte fusie op termijn onvermijdelijk is. Ook omdat het de verwachting van Den Haag is; Nederland is zó ingericht dat het voordelig is om als één grote gemeente te opereren. (tekst gaat door onder de foto)

Modern gebouw met grote ramen, bakstenen facade en geometrische vormen onder een bewolkte hemel. Het gemeentehuis van Castricum: ambtenaren werken hier goed samen in de 'BUCH', maar de fusie is nu politiek geworden. (foto: Streekstad Centraal)


Niet van harte, maar wel met de beste bedoelingen en in goed vertrouwen begonnen de BUCH-gemeenten daarom dit jaar aan de verkenning van een gemeentelijke fusie. Dat leek eerst en vooral een kwestie van 'beleid', een 'proces', met een tijdsplanning en een ambtelijk kader. Want al was het dan niet de grote wens, fuseren moest toch en dan maar met elkaar.

Daar zit een heel praktische kant aan. Binnen de samenwerkingsorganisatie van de vier gemeenten zijn tal van afspraken gemaakt en er zijn bekwame mensen aan het werk. Die basis is gelegd en het is zonde daar ineens van alles aan te veranderen. Daarom leek een fusie met deze vier voordehandliggend.

Twijfels waren er in eerste instantie vooral over Bergen, dat ook naar Alkmaar zei te kijken. Toch is een fusie met Alkmaar niet de logische eerste keus, ook financieel niet. Bergen hield na de eerste verkenning wel alle kaarten nog op tafel en verklaarde met inwoners in gesprek willen. (tekst gaat door onder de foto)

Het gemeentehuis in Bergen staat in Alkmaar, toch lijkt een fusie met die gemeente niet de meest logische optie. (foto: Streekstad Centraal)


Het echte keerpunt kwam deze week. Uitgeest, dat eerst juist druk zette en vaart wilde brengen in het fusieproces, kijkt nadrukkelijk weer naar Heemskerk. Dat is een natuurlijke fusiepartner, de gemeenten hebben gedeelde belangen. In het dagelijks leven hebben Uitgeesters en Heemskerkers veel met elkaar te maken.

Maar ja, Uitgeest zit in de BUCH en Heemskerk niet, ambtelijk is Uitgeest toch wel meer met die andere drie vergroeid. Uitgeests andere buur, Castricum, sprak dan ook zijn teleurstelling uit. Het pleidooi daar: wel doorgaan met elkaar, maar dan in eerste aanleg zonder Bergen. Dan kan Bergen later nog wel aansluiten, is het idee.

De reacties over en weer zijn plots politiek van toon. Het gaat weer over identiteit, over voorkeuren, over hetgeen de één nalaat en wat de ander wil. Ook raadsfracties beginnen zich te roeren. Dat is een opvallende ontwikkeling. (tekst gaat door onder de foto)

Bakstenen gebouw met witte ornamenten en een rood-wit-blauw-zwarte vlag op een vlaggenmast tegen een bewolkte lucht Uitgeest zorgde deze week voor een keerpunt in het proces. (foto: Streekstad Centraal)


Voor het proces, die ambtelijke fusie die nou eenmaal moet omdat Nederland zo is ingericht, is deze ontwikkeling niet gunstig. Zo'n fusie 'omdat het moet' hoort juist ver van het politieke te blijven om te slagen. Zodra partijen elk hun eigen verhaal vatten in woorden is de toonzetting een heel andere. Gemeenten kunnen dan moeilijk de stappen zetten die nodig zijn.

Dat legt een breder fenomeen bloot: dat veel beslissingen in Nederland het beste apolitiek genomen worden, omdat het anders al snel op hoge woorden stukloopt. Of het nu gaat om het aanvullen van het tekort bij een omroep, of om het voldoen aan een opgelegde norm voor asielopvang, het begint te wringen zodra lokale partijen zich daar wél over uitspreken.

In een democratie is debat juist gezond, en wenselijk. Lokale partijen die lokale belangen dienen kunnen zo heel goed het woord geven aan inwoners die anders níét gehoord worden. Maar het proces is daar onvoldoende op ingericht.

Bergen zei: laten we met inwoners in gesprek gaan. En zie: de andere gemeenten lijken nu te denken dat Bergen buiten het proces staat. Zo ís het in feite ook, omdat dat is hoe 'we' ons land in toenemende mate hebben ingericht. Niet te veel praten, maar doorgaan op de ingeslagen weg, anders komt er niets van.

De fusie is nog niet van de baan. Er pleit te veel vóór. Maar deze fase laat wel goed zien dat politiek en beleid in Nederalnd in toenemende mate twee gescheiden werelden zijn. Er moet véél, maar daarover praten, dat maakt doorgaan lastig.
Pin It
Reclame

Agenda