Achter de schermen houden vrijwilligers Uitgeest draaiende: “Er is zo veel meer mogelijk”

Een sportvereniging draaiende houden, mensen met dementie ondersteunen of ruziënde buren weer met elkaar in gesprek brengen. Vrijwilligers zijn op veel meer plekken actief dan je misschien zou denken. Dat werd zaterdagmiddag duidelijk tijdens OVER & Uitgeest in de Dorpskerk, waar 24 organisaties lieten zien wat zij voor het dorp betekenen. Zónder vrijwilligers zou er in Uitgeest een hoop stilvallen.

"Vrijwilligers zijn heel belangrijk, zeker voor een dorp als Uitgeest", vertelt Sander Visser van het Vrijwilligers Informatie Punt Uitgeest. "Als je vandaag kijkt naar welke organisaties en verenigingen hier staan, dan zie je hoe divers vrijwilligerswerk kan zijn. Je kan natuurlijk eigenlijk altijd wel terecht bij een sportvereniging, maar er is zo veel meer mogelijk."

Volgens Visser onderschatten mensen vaak hoeveel organisaties afhankelijk zijn van vrijwilligers. "Het mooie aan vandaag is dat mensen ook organisaties zien die ze helemaal niet kenden, of waarvan ze niet wisten dat ook die organisatie op vrijwilligers draait." (tekst gaat door onder de foto)



Een van die organisaties is Alzheimer Nederland. Teije Hooghiemstra staat zaterdag in de Dorpskerk om bezoekers meer te vertellen over dementie en hoe zij daarmee kunnen omgaan. Nieuwe vrijwilligers werven is daarbij niet eens het belangrijkste doel.

"We hebben verschillende Alzheimer Cafés in de regio die volledig op vrijwilligers draaien. We bieden niet zozeer hulp, maar echt handvatten aan mensen die bijvoorbeeld niet zo goed weten wat ze moeten doen", legt Hooghiemstra uit. "We staan hier vandaag dan ook niet per se met het doel om meer vrijwilligers te krijgen. Het gaat ons ook heel erg om dat stukje herkenbaarheid."

De Alzheimer Cafés bieden mensen de mogelijkheid om ervaringen uit te wisselen en van elkaar te leren. Ook worden er meerdere keren per jaar informatieavonden georganiseerd. Volgens Hooghiemstra is die ondersteuning belangrijk, omdat mensen lang niet altijd weten hoe ze met iemand met dementie moeten omgaan.

"De grootste tip die ik veel mensen meegeef, is dat je mensen met dementie geen dingen moet gaan vragen. Het moet geen overhoring worden. Je kan bijvoorbeeld over dingen uit het verleden beginnen. Het gaat allemaal om herkenning. Dan kan je echt mooie gesprekken hebben."

Anders dan bij sommige andere organisaties is er bij Alzheimer Nederland geen tekort aan vrijwilligers. "We hebben voldoende vrijwilligers, maar je kan er natuurlijk nooit te veel hebben." (tekst gaat door onder de foto)



Een paar stands verderop klinkt een ander geluid. Bij De Bemiddelingskamer, een stichting die onder meer helpt bij ruzies tussen buren, zijn nieuwe vrijwilligers juist hard nodig. En dat is niet zomaar werk dat iedereen kan doen. "Vrijwilligers bij ons zijn net een wat andere tak dan je verwacht bij het woord vrijwilliger", vertelt Annouschka Sloot van De Bemiddelingskamer. "Wij bemiddelen bij onder meer ruzies tussen buren. Dan gaan onze vrijwilligers met ze in gesprek en proberen zo de rust terug te brengen en waar mogelijk een oplossing te vinden."

Daarvoor moeten vrijwilligers wel over de juiste vaardigheden beschikken. Ze volgen verschillende cursussen om te leren hoe ze gesprekken kunnen begeleiden. "We hebben over de hele regio best een tekort aan vrijwilligers. Dat komt mede doordat veel mensen toch uitstromen omdat het niet helemaal bij ze past."

Dat tekort blijft niet zonder gevolgen. Normaal gesproken probeert De Bemiddelingskamer binnen twee weken een bemiddelingsgesprek te organiseren, maar dat lukt niet altijd. Vooral tijdens vakanties kan de kleinere bezetting voor vertraging zorgen. "Soms komt het zelfs voor dat we iemand uit een andere regio sturen. Maar eigenlijk wil je dat natuurlijk niet, omdat je ook de mensen in die regio snel hulp wil bieden." (tekst gaat door onder de foto)



De stichting is voor de bemiddelingsgesprekken volledig afhankelijk van vrijwilligers. Er zijn slechts enkele betaalde medewerkers en het geld ontbreekt om alle bemiddelaars in dienst te nemen. Zonder vrijwilligers zouden de gesprekken dan ook niet op dezelfde manier kunnen plaatsvinden.

Toch verwacht Annouschka niet dat de vrijwilligersmarkt het tekort meteen zal oplossen. "Ik ga er niet vanuit dat na vandaag ineens een hele rits aan vrijwilligers zich aanmeldt. Maar veel mensen weten nog niet van ons af, dus dit is ook heel goed voor de naamsbekendheid, en dan hopen we dat mensen zich daarna ook echt aanmelden als vrijwilliger."

Dat het steeds lastiger wordt om nieuwe vrijwilligers te vinden, herkent ook Visser van het Vrijwilligers Informatie Punt. Hoeveel vrijwilligers Uitgeest precies telt, is niet bekend. Veel verenigingen regelen hun vrijwilligerszaken zelf, waardoor een volledig overzicht ontbreekt. Maar dat het vrijwilligerswerk breed verspreid is, wordt tijdens de bijeenkomst wel duidelijk. En volgens Visser zijn het vaak dezelfde mensen die zich op meerdere plekken inzetten.

"Wat ik daarnaast heel mooi vind om te zien, is dat veel vrijwilligers bij meer dan één organisatie meehelpen. Als je aan een vrijwilliger vraagt wat hij allemaal doet, dan is de kans maar klein dat je iemand treft die maar bij één organisatie actief is." (tekst gaat door onder de foto)



Een bezoeker die langs de stands loopt, is verrast door het aanbod. "Ik wist eigenlijk helemaal niet dat er zo veel verschillende organisaties waren die vrijwilligers zoeken. Je denkt al snel aan helpen bij een sportclub, maar er is blijkbaar veel meer mogelijk."

Hoewel de organisaties verschillende doelen hebben, komt in de gesprekken steeds hetzelfde naar voren: vrijwilligers maken activiteiten en ondersteuning mogelijk die anders moeilijk te organiseren zouden zijn. Van informatieavonden over dementie tot het oplossen van conflicten tussen buren.

En voor de vrijwilligers zelf levert het werk ook iets op. "Het is gewoon heel mooi om mensen te kunnen helpen, daar haal je echt voldoening uit", vertelt Hooghiemstra. Ook bij De Bemiddelingskamer speelt dat gevoel een belangrijke rol. "We zorgen dat de vrijwilligers goed voorbereid zijn. Dan maakt het het natuurlijk veel mooier om uiteindelijk de mensen ook echt te helpen."

Of de middag daadwerkelijk nieuwe vrijwilligers oplevert, moet nog blijken. Maar voor Visser is de bijeenkomst ook geslaagd als inwoners ontdekken hoeveel mogelijkheden er zijn om iets voor een ander te betekenen. "Het is tegenwoordig moeilijker om nieuwe vrijwilligers te vinden, dus dan hopen we dat zo'n middag als vandaag zorgt voor meer bekendheid en misschien zelfs wel nieuwe aanmeldingen."