De gemeente Bergen stopt definitief met het gebruik van staalslakken bij gemeentelijke werkzaamheden. Uit een inventarisatie blijkt dat op tien locaties in de gemeente al bouwmaterialen met staalslakken liggen. Drie daarvan worden onderzocht op mogelijke risico's voor de gezondheid en het milieu.
Op de Westerweg en het Wiertdijkje in Bergen en op de parkeerplaats aan de Molenweg in Schoorl laat de gemeente binnenkort milieukundig onderzoek uitvoeren. Op deze plekken zijn in het verleden Duomix of Graustabiel gebruikt, materialen waarin staalslakken zijn verwerkt.
Staalslakken zijn restproducten uit de staalindustrie die onder meer worden gebruikt om wandelpaden, fietspaden en parkeerplaatsen te verharden. Ze zijn stevig en relatief goedkoop, maar kunnen onder bepaalde omstandigheden schadelijke stoffen afgeven aan de bodem en het water. Ook kunnen gezondheidsrisico's ontstaan door contact met het materiaal of door stof dat vrijkomt.
Bergen heeft nu besloten geen staalslakken of staalslakhoudende bouwstoffen meer te gebruiken bij eigen werkzaamheden. Daarmee volgt de gemeente het advies van de Omgevingsdienst Noord-Holland Noord.
"De gezondheid en veiligheid van onze inwoners staat voorop. Daarom gebruiken wij in ieder geval geen staalslakken meer in onze projecten. We kijken daarnaast zorgvuldig naar de plekken waar ze al liggen. We doen dat per locatie, want niet overal is de situatie hetzelfde. We begrijpen dat inwoners hier zorgen over hebben, dus we zullen omwonenden van deze locaties hierover goed informeren," verklaart wethouder Valentijn Brouwer. (tekst gaat verder onder de foto)
Wethouder Valentijn Brouwer van Bergen. (foto: Streekstad Centraal)De gemeente heeft in totaal tien locaties gevonden waar dergelijke materialen zijn gebruikt. Bij de zeven andere locaties wordt eerst gekeken naar de omstandigheden, zoals de nabijheid van scholen en speelplaatsen en de situatie van het grondwater. Als daar aanleiding voor is, volgt ook daar onderzoek.
Dat betekent niet dat bestaande verhardingen automatisch worden verwijderd. Volgens Bergen kan het openbreken en afvoeren van staalslakken zelf ook risico's veroorzaken. Daarom wordt per locatie beoordeeld of maatregelen nodig zijn.
De discussie over staalslakken speelt binnen de BUCH-gemeenten al langer. Bergen, Uitgeest, Castricum en Heiloo werken samen in één ambtelijke organisatie. Daar was eerder al afgesproken om producten met staalslakken, zoals Duomix en Graustabiel, niet meer toe te passen.
In Castricum leidde dat tot een reeks politieke vragen. In oktober 2025 berichtte het Noordhollands Dagblad over onderzoek van een inwoner waaruit bleek dat in het Noord End Park toch paden met Graustabiel waren aangelegd. Dat was opmerkelijk, omdat de gemeente eerder had aangegeven dat dergelijke materialen niet meer werden gebruikt. (tekst gaat verder onder de foto)
Bij de aanleg van nieuwe wandelpaden op de Zanderij kon niet worden uitgesloten dat er staalslakken waren gebruikt. (foto: Streekstad Centraal)Ook bij de aanleg van wandelpaden in natuurgebied Zanderij Zuid ontstonden vragen. Pro Castricum en Lokaal Vitaal wilden in mei van dit jaar weten of het gebruikte betongranulaat mogelijk staalslakken bevatte. De aannemer kon volgens eerdere berichtgeving niet volledig uitsluiten dat dit het geval was.
De twee fracties vroegen de gemeente om de nieuwe paden te laten onderzoeken. Maar het college voelde daar op dat moment weinig voor. In de antwoorden stelde het gemeentebestuur dat het niet gebruikelijk is monsters te nemen zolang de omgevingsdienst geen verdachte situatie heeft vastgesteld. Eerst moest een inventarisatie worden gemaakt. Pas als daaruit risico's voor gezondheid of milieu zouden blijken, zouden monsters worden genomen.
De discussie maakte ook duidelijk dat gemeenten niet alles zelf kunnen bepalen. Castricum wilde bij projecten van andere grondeigenaren, zoals drinkwaterbedrijf PWN, liever geen bouwmaterialen met mogelijk schadelijke reststoffen. Maar het college erkende dat het weinig mogelijkheden had om dat af te dwingen.
"In de gesprekken wordt hier wel aandacht voor gevraagd. Echter, als men zich houdt aan de landelijke regels dan kunnen we ze niet verplichten", antwoordde het college op vragen van Pro Castricum en Lokaal Vitaal.
In september legde Castricum de eigen werkwijze verder vast. Bij gemeentelijke werkzaamheden worden geen staalslakken meer gebruikt. Bestaande toepassingen worden per locatie beoordeeld, waarbij plekken voorrang krijgen waar direct contact met het materiaal mogelijk is. Daarmee volgt Castricum inmiddels dezelfde voorzorgsgerichte aanpak die Bergen nu bekendmaakt.
De discussie over het gebruik van industriële reststoffen beperkt zich niet tot de BUCH-gemeenten. Ook bij de aanleg van een dam rond natuurgebied Saskerlei, in het Alkmaardermeer, ontstond eerder onrust over de gebruikte bouwmaterialen. (tekst gaat verder onder de foto)
Bij de Saskerleidam was ook het gebruik van staalslakken voorgesteld, maar daar werd toch gekozen voor ander materiaal, dat ook voor milieuproblemen zorgde. (foto: aangeleverd)Daar werd geen staalslak toegepast, maar een mengsel van klei en granuliet. Granuliet is een restproduct van de verwerking van natuursteen en dus een ander materiaal dan staalslakken. Nadat de dam was aangelegd, ontdekte het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier dat deeltjes uit de dam zich door het water verspreidden. Het recreatieschap moest maatregelen nemen om verdere verspreiding tegen te gaan.
Bij de voorbereiding van dat project waren volgens onderzoek van het Noordhollands Dagblad ook voorstellen gedaan om Duitse staalslakken te gebruiken. Die voorstellen werden afgewezen.
De kwestie bij de Saskerlei laat zien dat de maatschappelijke discussie breder is dan alleen staalslakken. Het gaat ook over de vraag welke industriële reststoffen verantwoord opnieuw kunnen worden gebruikt en hoe overheden controleren of die materialen geen schade veroorzaken aan de leefomgeving.
De provincie Noord-Holland kondigde eerder dit jaar aan gezondheid zwaarder te willen laten meewegen bij besluiten over de leefomgeving. Daarbij werden secundaire bouwstoffen, waaronder staalslakken, uitdrukkelijk genoemd als onderwerp waarover zorgen bestaan.
Landelijk gelden sinds juli 2025 tijdelijke beperkingen voor bepaalde nieuwe toepassingen van staalslakken. Die regeling is verlengd tot 23 januari 2027. Gemeenten kunnen daarnaast als opdrachtgever zelf bepalen welke materialen zij bij hun werkzaamheden gebruiken. Voor toepassingen door andere partijen blijven de landelijke regels en de bevoegdheden van toezichthouders bepalend.
Bergen verwacht de resultaten van de drie milieukundige onderzoeken in december of januari. In het eerste kwartaal van 2027 worden de gemeenteraad en de omwonenden geïnformeerd. Dan moet ook duidelijk worden of de bestaande verhardingen kunnen blijven liggen of dat maatregelen nodig zijn.
Inwoners die vermoeden dat op andere plekken in Bergen staalslakken zijn gebruikt, kunnen dat melden via
