Fuseren. In de afgelopen 25 jaar verdwenen zo'n 200 gemeenten in Nederland doordat ze met elkaar fuseerden. Dat staat Bergen, Uitgeest, Castricum en Heiloo ook te gebeuren. De vragen zijn vooral 'hoe' en 'met wie'. Gemeente Uitgeest wil in maart 2027 een principebesluit nemen, om uiteindelijk op 1 januari 2030 te kunnen fuseren. Maar het is niet zeker dat de andere drie dat tempo aankunnen.
De afgelopen maanden hebben vertegenwoordigers van de BUCH-gemeenten met elkaar om de tafel gezeten om te kijken wat ieders wensen en voorwaarden zijn voor een gemeentefusie. Zoals begin juli aangekondigd wilden ze de zomer gebruiken om de verkenningsfase te doorlopen. De Uitgeester fractievoorzitters kwamen eind vorige week met een eigen planning richting een fusie, met daarbij de oproep aan Bergen, Castricum en Heiloo om niet te treuzelen.
Het schiet niet lekker op, vinden ze namelijk. "Wij zien een vertraging in het proces optreden ten opzichte van onze eigen planning en verwachtingen. Deze vertraging baart ons zorgen en leidt tot de noodzaak voor de gemeenteraad van Uitgeest om haar eerder genomen besluit van december 2025 te evalueren", aldus Dannij van der Sluijs (Onafhankelijk Uitgeest), Thomas Schouten (Progressief Uitgeest), Britta Kingma (D66), Jack Zwarthoed (CDA), Kees Schouten (VVD), Anneke Terra (Pro) en Bert Weijers (Uitgeest Lokaal). (tekst gaat verder onder de foto)
Uitgeest kijkt naar het noorden voor mogelijke fusiepartners, maar als daar niks uitkomt worden opties met Heemskerk onderzocht. (foto: Streekstad Centraal)Op 11 december stemde de gemeenteraad van Uitgeest vrijwel unaniem voor verkenning van een fusie met Castricum en Heiloo, en anders wellicht met Heemskerk. Bergen wilde eerst uitzoeken of het zelfstandig verder kon, en daarnaast zag het Alkmaar ook als mogelijke fusiepartner. In april maakten de BUCH-partners bekend samen fusiescenario's te gaan verkennen, en dat proces zou waarschijnlijk tot augustus duren.
Inmiddels is het oktober en er is nog veel te doen. De zeven fractievoorzitters van Uitgeest hebben zelf maart 2027 geprikt voor het principebesluit over de eigen fusiewensen, om vervolgens een herindelingsadvies op te stellen en dat in december 2027 vast te stellen. Daarna duren de bezwaarprocedure en eventuele herzieningen naar verwachting tot in het tweede kwartaal van 2028.
Met het definitieve herindelingsadvies kan de gemeentefusie wettelijk worden opgetuigd. Er moet aan allerlei wetten en regels worden voldoen en de Provincie Noord-Holland, de Tweede Kamer en de Raad van State hebben er ook wat over te zeggen. Ervan uitgaande dat de hogere machten in het derde kwartaal van 2029 groen licht geven, kunnen de ambtelijke organisaties worden samengevoegd, beleidsplannen worden geharmoniseerd en herindelingsverkiezingen worden gehouden, om uiteindelijk op 1 januari 2030 als nieuwe fusiegemeente een vliegende start te maken. (tekst gaat verder onder de foto)
Burgemeester Sebastiaan Nieuwland leidt de verkenning samen met gemeentesecretaris Martine Enthoven, in opdracht van de gemeenteraad. (foto: gemeente Uitgeest)Maar ja, dat gaat alleen maar als de fusiepartners - die wat later begonnen met het heroverwegen van hun bestuurlijke toekomst - nu met een vergelijkbare planning kunnen komen.
"Wij begrijpen uiteraard dat iedere gemeente een eigen afwegingsproces doorloopt en dat zorgvuldigheid vooropstaat. Tegelijkertijd zijn wij van mening dat er ook een moment moet zijn waarop bestuurlijke duidelijkheid wordt geboden", aldus de Uitgeester fractievoorzitters aan hun collega's in de andere BUCH-gemeenten. "Zolang onduidelijk blijft welke richting we kiezen, is het moeilijker om strategische keuzes te maken over de toekomst van de organisatie en de gemeente."
"Dat geldt bijvoorbeeld voor investeringen, personeelsbeleid en de wijze waarop invulling wordt gegeven aan gemeentelijke opgaven", vervolgen de zeven fractievoorzitters. "Daarom vinden wij het belangrijk dat er binnen afzienbare tijd duidelijkheid ontstaat over de uitdagingen omtrent de bestuurskracht en de vraag of we gezamenlijk verdergaan en welke koers we daarbij kiezen."
De zeven factievoorzitters van Uitgeest vragen hun evenknieën om vóór 21 november in ieder geval met een datum te komen voor hun principebesluit.
