Investeringen in jongerenwerk en sport ondanks financiële risico’s in Uitgeest

De financiële toekomst van Uitgeest ziet er iets minder somber uit dan een jaar geleden. Toch is er nog geen reden om opgelucht adem te halen. De gemeente presenteert voor 2027 opnieuw een sluitende begroting, maar vanaf 2028 dreigen weer tekorten. Ondertussen gaan de gemeentelijke belastingen omhoog en blijven de kosten voor zorg en bestuur een risico. Het college wil desondanks blijven investeren, terwijl Uitgeest zich voorbereidt op een fusie met een andere gemeente.

Vorig jaar schreef Streekstad Centraal al over de donkere wolken boven de gemeentelijke financiën. Uitgeest kon toen dankzij extra geld van het Rijk, hogere belastingen en aanpassingen in de boekhouding een sluitende begroting voor 2026 presenteren. Voor de jaren daarna werden forse tekorten verwacht, die in 2028 zouden oplopen tot meer dan een miljoen euro.

Inmiddels is dat vooruitzicht verbeterd. De nieuwe begroting voor 2027 laat een structureel overschot van 231.000 euro zien. Dat betekent dat de gewone inkomsten voldoende zijn om de terugkerende uitgaven te betalen. Maar in 2028 verwacht de gemeente alweer een structureel tekort van 115.000 euro. In 2029 loopt dat op tot 443.000 euro en in 2030 wordt een tekort van 175.000 euro voorzien. (tekst gaat verder onder de foto)



Dat zijn kleinere bedragen dan vorig jaar werden verwacht. Toch is het financiële probleem daarmee niet opgelost. Uitgeest blijft afhankelijk van geld uit Den Haag en heeft weinig mogelijkheden om zelf extra inkomsten te vinden. Bovendien zijn de uitgaven aan zorg en andere gemeentelijke taken moeilijk te voorspellen.

Opvallend is dat de verbetering van de begroting voor een belangrijk deel voortkomt uit nieuwe berekeningen van de kosten voor uitkeringen. Uitgeest verwacht minder geld kwijt te zijn aan bijstandsuitkeringen, omdat het aantal inwoners met een uitkering is gedaald. Dat levert een voordeel van 380.000 euro op. Daarnaast verwacht de gemeente 230.000 euro meer inkomsten van het Rijk voor deze uitkeringen.

Per saldo levert een aanpassing van de begroting van uitvoeringsorganisatie Zaffier een voordeel van bijna 483.000 euro op in 2027. Ook in de jaren daarna verwacht Uitgeest hierdoor enkele tonnen minder kwijt te zijn dan eerder geraamd. Dat is een belangrijke meevaller, maar geen garantie dat de financiële problemen definitief voorbij zijn. (tekst gaat verder onder de foto)



Tegelijkertijd blijven andere zorgkosten stijgen. Nieuwe afspraken over begeleiding en dagbesteding voor inwoners die ondersteuning nodig hebben, kosten de gemeente vanaf 2027 jaarlijks ongeveer 43.000 euro extra. Ook de bijdrage aan de GGD stijgt, onder meer voor de versterking van Veilig Thuis.

Voor inwoners zijn vooral de gemeentelijke belastingen van belang. Uitgeest rekent voor 2027 met een algemene verhoging van de belastingopbrengsten van drie procent. Voor eigenaren en gebruikers van bedrijfspanden komt daar bij de onroerendezaakbelasting nog een extra verhoging van tien procent bovenop. De definitieve belastingtarieven worden later dit jaar vastgesteld.

Een huishouden met een eigen woning met een WOZ-waarde van 600.000 euro betaalt volgens het gemeentelijke rekenvoorbeeld volgend jaar 683 euro aan onroerendezaakbelasting. Daar komt 231 euro rioolheffing bij. Voor een meerpersoonshuishouden bedraagt de vaste afvalstoffenheffing 333 euro. Het aantal keren dat de afvalcontainer wordt geleegd, bepaalt hoeveel daar nog bovenop komt. (tekst gaat verder onder de foto)



Voor dat voorbeeld komt de gemeente uit op 1.247 euro aan vaste woonlasten, exclusief de kosten voor het legen van de afvalcontainer. De uiteindelijke rekening hangt onder meer af van de WOZ-waarde en het afvalaanbod. Huurders betalen geen onroerendezaakbelasting voor hun woning.

Ondanks de krappe financiële situatie wil het college nieuwe uitgaven doen. Zo wordt jaarlijks 71.000 euro extra beschikbaar gesteld voor jongerenwerk, oplopend tot 79.000 euro in 2030. Jongerenwerkers moeten beter zichtbaar worden in het dorp en op scholen, zodat problemen eerder worden opgemerkt en jongeren sneller hulp kunnen krijgen.

Ook sportverenigingen profiteren van de plannen. FC Uitgeest krijgt extra trainingsruimte doordat een bestaand grasveld wordt omgezet in een kunstgrasveld. Verder wil de gemeente de verkeersveiligheid verbeteren bij de kruising van de Populierenlaan en de Geesterweg. De Populierenlaan wordt in 2027 opnieuw ingericht, mede vanwege de woningbouw bij de Molenhoek. (tekst gaat verder onder de foto)



Voor de nachttrein tussen Alkmaar en Amsterdam wordt opnieuw geld uitgetrokken. Uitgeest wil dat de trein ook in 2027 bij het station blijft stoppen. Dat kost 60.000 euro, betaald uit de algemene reserve. Na afloop van de proef moet worden besloten of de verbinding definitief wordt voortgezet.

Niet alle verkeersproblemen worden op korte termijn opgelost. Zo staat de grote herinrichting van de N203 tussen Uitgeest en Limmen volgens de nieuwe begroting pas vanaf 2032 gepland. De provincie werkt volgend jaar verder aan de voorbereiding. Wel wordt onderzocht of onderdelen eerder kunnen worden uitgevoerd. (tekst gaat verder onder de foto)



De begroting maakt ook duidelijk dat niet alle plannen van het nieuwe gemeentebestuur al financieel zijn uitgewerkt. Een deel van de ambities uit het samenwerkingsakkoord moet nog worden vertaald naar concrete maatregelen. Daardoor kunnen er de komende jaren nieuwe uitgaven bijkomen.

Dat is vooral van belang omdat Uitgeest zich voorbereidt op een gemeentelijke fusie. Het college wil het dorp volgens wethouder René Oud goed achterlaten en blijft daarom investeren in voorzieningen. Maar de vraag is ook welke financiële verplichtingen Uitgeest straks meeneemt naar een nieuwe gemeente. (tekst gaat verder onder de foto)



Vorig jaar was de belangrijkste vraag hoe lang Uitgeest de tekorten nog kon uitstellen. De nieuwe begroting laat zien dat er opnieuw tijd is gewonnen, mede dankzij gunstigere financiële verwachtingen. Maar de kern van het probleem is onveranderd: de inkomsten en uitgaven zijn voor de jaren na 2027 nog altijd niet in evenwicht.

De gemeenteraad bespreekt de begroting op 27 oktober in de commissie. Op 5 november volgt de behandeling in de gemeenteraad. Dan moet blijken of de raad de financiële risico's aanvaardbaar vindt en hoeveel ruimte er werkelijk is voor nieuwe plannen.