Wethouder John moet bezuinigen in Dijk en Waard: “De makkelijke keuzes zijn wel geweest”

Een jaar geleden presenteerde toenmalig wethouder Fred Ruiten nog tevreden een sluitende meerjarenbegroting. Zijn opvolger Jasper John komt donderdag met een andere boodschap: Dijk en Waard moet ongeveer drie miljoen euro structureel bezuinigen. De gemeente heeft nog een goed gevulde spaarpot, maar geeft jaarlijks meer uit dan er binnenkomt. Welke gevolgen inwoners daarvan gaan merken, wordt pas begin volgend jaar duidelijk. “De makkelijke keuzes zijn denk ik allemaal wel geweest.”

Het is bijna op de dag af een jaar later, in hetzelfde kamertje waar Ruiten de vorige begroting toelichtte. Toen konden ingrijpende bezuinigingen voorlopig worden voorkomen. Nu zegt wethouder Jasper John dat eerst de financiële basis op orde moet, voordat het nieuwe college geld kan vrijmaken voor zijn plannen. (tekst gaat verder onder de foto)



De nieuwe wethouder wil de ernst van de situatie ook niet overdrijven. Dijk en Waard verkeert volgens hem niet in een financiële crisis. Er zijn reserves en veel bestaande projecten gaan gewoon door. Maar blijven aanvullen uit de spaarpot vindt hij geen houdbare oplossing. Dan raakt die uiteindelijk leeg en worden de keuzes later alleen maar harder.

“Ik trof hier wel een begroting aan waar vrij weinig lucht in zat”, zegt John. Eerdere besparingsrondes hebben volgens hem veel eenvoudige mogelijkheden al benut. Het nieuwe college wil daarom verder kijken dan telkens een klein bedrag van allerlei posten afhalen. (tekst gaat verder onder de foto)



Wie de begroting openslaat, ziet voor 2027 een tekort van ongeveer 2,5 miljoen euro. In 2028 loopt dat op tot ruim 9 miljoen. Toch betekent dat niet dat de gemeente die bedragen bij elkaar moet optellen en vervolgens ruim 11 miljoen moet bezuinigen.

In de begroting staan namelijk ook eenmalige uitgaven. Zo wordt in 2028 een bedrag van 5 miljoen euro apart gezet voor regionale investeringen in bereikbaarheid. Voor zulke uitgaven kan de gemeente spaargeld gebruiken. De bezuinigingsopgave draait vooral om kosten die ieder jaar terugkomen, zoals personeel, ondersteuning en het draaiend houden van voorzieningen.

Na correctie voor eenmalige inkomsten en uitgaven bedraagt het structurele tekort in 2028 ongeveer 3,1 miljoen euro. In 2029 is dat bijna 1,5 miljoen. Voor 2030 staat een klein structureel overschot ingeboekt. John noemt ongeveer 3 miljoen euro als de opgave om de bestaande begroting structureel op orde te brengen. Daarnaast moet geld worden gevonden voor de ambities van dit nieuwe college. (tekst gaat verder onder de foto)



Dat het financiële beeld binnen een jaar is veranderd, komt volgens de wethouder door hogere kosten en besluiten die inmiddels in de begroting zijn verwerkt. Alleen al de indexering van de loonkosten voegt in 2027 ongeveer 1,5 miljoen euro aan uitgaven toe.

Ook kijkt het nieuwe college anders naar de groei van de gemeente. Meer woningen en inwoners zoals straks in de Oostrand leveren extra inkomsten op, maar vragen eveneens om scholen, wegen, ondersteuning en andere voorzieningen. Volgens John werden de verwachte groei-inkomsten eerder maximaal meegenomen, terwijl nog niet alle bijbehorende kosten werden verwerkt.

De nieuwe begroting schrapt ook een aparte post voor verwachte groeigelden. Dat betekent niet dat die inkomsten allemaal zijn verdwenen: volgens de begroting is gerealiseerde groei inmiddels verwerkt in de algemene uitkering van het Rijk. De inzet van het college is om bij verdere groei de inkomsten én de kosten samen te beoordelen. (tekst loopt door onder de foto)



Ondertussen blijft onzeker hoeveel geld Den Haag beschikbaar stelt. Voor jeugdzorg rekent de meerjarenbegroting vanaf 2028 op 3,7 miljoen euro compensatie per jaar. Die verwachting is op advies van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten opgenomen, maar John is er niet gerust op.

“Ik moet het nog maar zien”, zegt hij over het volledig ontvangen van dat bedrag. Als de bijdrage lager uitvalt, wordt de financiële opgave groter. De wethouder wil daarom voorkomen dat het college plannen maakt die alleen betaalbaar zijn als alle verwachte meevallers ook echt komen.

Opvallend is dat de nieuwe ambities uit het coalitieakkoord nog niet financieel in deze begroting zijn verwerkt. Het college, dat op 23 juni aantrad, neemt daarvoor meer tijd. Begin 2027 moeten de plannen en de bijbehorende bezuinigingen samen in een begrotingswijziging komen. (tekst gaat verder onder de foto)



Daarmee krijgt de gemeenteraad in november eerst een begroting voor bestaand beleid en eerder genomen besluiten. De grotere politieke keuzes volgen later. John verdedigt die aanpak: het college wil de gevolgen van zijn plannen en besparingen in samenhang beoordelen.

Dat kan betekenen dat de gemeente met bepaalde activiteiten stopt om iets anders mogelijk te maken. Maar ook dat een ambitie wordt uitgesteld of helemaal niet doorgaat. Hoe groot die totale verschuiving wordt, kan de wethouder nog niet zeggen. (tekst gaat verder onder de foto)



Voor inwoners blijft daarmee de belangrijkste vraag open: wat merken zij ervan? John wijst erop dat een groeiende gemeente juist voorzieningen nodig heeft. Sluitingen liggen volgens hem op basis van het coalitieakkoord minder voor de hand dan investeringen. Een geruststellende belofte doet hij echter niet. “Dus ik durf nog niet te zeggen: ‘Ik denk dat dat meevalt’.”

Een extra verhoging van de onroerendezaakbelasting is voorlopig evenmin de gekozen oplossing. In de begroting stijgt de OZB alleen met de inflatiecorrectie van 2,7 procent. John verwijst naar het coalitieakkoord en wil eerst kijken waar de gemeente minder kan uitgeven. “Met name ook omdat het leven voor veel mensen al op zich duur genoeg is.” (tekst gaat verder onder de foto)



Veel werkzaamheden gaan in 2027 ondertussen door. De gemeente investeert in schoolgebouwen, wegen, fietspaden, het Stationsgebied en het Stadshart. Sportpark De Kabel wordt opgeleverd, Zwembad Waardergolf wordt aangesloten op het warmtenet en de Sociale Teams worden versterkt.

Heeft Ruiten dan een financieel gezonde gemeente achtergelaten? John kiest zijn woorden zorgvuldig. “Hij heeft geen financiële crisis achtergelaten.” Maar de noodzaak om in te grijpen staat voor hem vast.

De gemeenteraad bespreekt de begroting op 10 november. Welke besparingen en nieuwe plannen het college precies voorstelt, moet begin volgend jaar blijken.