Het is zomer, het is de tijd van de grote en kleine evenementen. En de regio Alkmaar heeft daar geen gebrek aan. De combinatie van flink wat eigen inwoners - in alle gemeenten samen toch zo'n 300.000 - met de drukke Noordzeekust én de goede bereikbaarheid van de steden Alkmaar en Dijk en Waard maakt het heel aantrekkelijk om hier een mooi evenement op poten te zetten.
Tóch blijkt dat in de praktijk regelmatig ingewikkeld. Zo kwam niet lang geleden naar buiten dat na eerdere twijfels, Lichtjesavond Alkmaar écht niet doorgaat in 2026. En deze week nog was er in het landelijke nieuws aandacht voor het bekende Amsterdamse festival Kwaku, dat stopt in zijn huidige vorm. In beide gevallen wezen de organisaties naar ingewikkelde regelgeving.
Dat bracht meteen raadsvragen in herinnering, een maand geleden gesteld door de VVD en het CDA in de gemeente Dijk en Waard: of het college het beeld herkende dat organisatoren van evenementen het als 'ingewikkeld' ervaren om iets van de grond te krijgen. (tekst gaat door onder de foto)
Het kán wel: Zomer op het Plein is al jaren een succesnummer in de Alkmaarse binnenstad. (foto: Streekstad Centraal)Voor de duidelijkheid: het kan wél, zeker. Dit weekend is er bijvoorbeeld het drukbezochte festival Liquicity in het Geestmerambacht. Een festival met een behoorlijke staat van dienst en een professionele opzet.
Ook kleinschaligere evenementen vinden gewoon plaats, zoals Zomer op het Plein in de binnenstad van Alkmaar en de vertrouwde braderieën in de kustdorpen. Tóch is er wel iets dat wringt. De Alkmaarse Lichtjesavond werd immers geschrapt van de agenda: "De organisatie heeft deze moeilijke beslissing genomen omdat het evenement inmiddels zo is gegroeid dat het niet langer alleen door vrijwilligers kan worden georganiseerd", was daarbij de afweging van de organisatie.
"Om de veiligheid en continuïteit van het evenement te waarborgen, is een volgende professionaliseringsslag noodzakelijk", blikte de organisatie van de Lichtjesavond vast vooruit op een toekomst met een ándere personele bezetting en een andere samenwerking met de gemeente. (tekst gaat door onder de foto)
De Alkmaarse Lichtjesavond zal dit jaar niet plaatsvinden. (foto: Streekstad Centraal)Die gemeente Alkmaar wíl best, dat blijkt ook wel uit de samenwerking die er is gevonden. De gemeente blijft nauw betrokken bij de opzet van de lichtjesavond nieuwe stijl. Toch is het niet moeilijk kritiek te hebben op die 'noodzakelijke' professionalisering. Als de veiligheidseisen zo streng zijn dat alleen professionals ermee kunnen werken gaat er toch iets verkeerd.
Die eisen komen niet noodzakelijk van de gemeente zelf. Het probleem speelt ook haast overal, zoals ook de moeilijkheden rondom het Kwaku Festival al lieten zien. Lokale overheden hebben te maken met strenge en vaak ingrijpende regelgeving van het rijk, en dat in een bestuurlijke cultuur waarin overheden elkaar hard afrekenen op eventuele fouten.
De kracht van een lokale overheid zit ook in de kennis van de plaatselijke situatie en in de mogelijkheid om een beetje te improviseren. Dat bleek mooi tijdens de opbouw van de Oudorper kermis, toen er twijfel stond over het veld waar die kermis altijd opstaat. Kon dat de attracties wel houden? Ja, dat kon, bleek naderhand, maar toen was er al geïmproviseerd: de kermis was op een ander plekje opgebouwd en kon gewoon doorgaan.
Maar lang niet altijd hebben plaatselijke overheden de vrijheid om te improviseren. Eén broedende ransuil kan al voldoende zijn. (tekst gaat door onder de foto)
Op de Oudorper kermis kon de gemeente improviseren. (foto: Streekstad Centraal)De vragen die in Dijk en Waard aan het college zijn gesteld spitsen toe op een mogelijke verandering in de laatste jaren. "Zijn er sinds 2024 wijzigingen doorgevoerd in beleid, werkinstructies, prioriteiten, handhavingskaders of interne richtlijnen voor BOA’s en toezichthouders die actief zijn bij evenementen?", willen de partijen weten.
Maar het loont dus om verder te kijken dan alleen die eigen gemeentelijke organisatie. Wat we hier vooral zien is een overheid die meer en meer vastzit in eindeloze en vaak compromisloze controle. De wet is de wet en als één tent is goedgekeurd voor het beweste festival, dan is een andere tent dat zeker niet. Gesprekken slaan dood op 'het kan niet anders, zo is het nou eenmaal geregeld' - en dat is ook gewoon hoe het is.
De worsteling van organisatoren is daardoor in wezen niet anders dan waat vaak goedbedoelende ambtenaren zelf ook ervaren: dat er gewoon niet veel ruimte meer is. De wetten worden tot achter de komma gespeld. Hoe ingewikkeld het intussen is mag intussen wel blijken uit het antwoord op de geciteerde raadsvragen van 24 juni. Dat laat nog altjd op zich wachten.
