Tussen schroeven en sleutelmachine fileert Gosse bestuurscultuur: ‘Een goede bestuurder zegt: ja, mits’

In de ijzerwarenzaak van Gosse Postma is het een rustige dinsdagochtend. De ene klant komt voor een schroefje of gereedschap, de volgende voor een slot en weer een ander voor een nieuwe sleutel. Ondertussen gaat het gesprek over iets heel anders: een vlaggenmast die er niet komt, een Bello-kunstwerk dat strandde en vooral een Nederland waarin volgens het Alkmaarse BAS-raadslid steeds minder wordt besloten.

Deze week werd bekend dat Rijkswaterstaat definitief geen toestemming geeft voor de grote Alkmaarse vlag op het Kooimeerplein. Het is voor Postma de aanleiding om deze dinsdagochtend zijn hart te luchten. Maar al snel blijkt dat de vlag voor hem slechts een symbool is.

"Ik ben daar niet boos om, hoor", zegt hij. "Ik ben wel diep teleurgesteld in het gebrek aan bestuurlijk doorzettingsvermogen."

Volgens Postma klopt de uitleg van Rijkswaterstaat niet. Verkeersveiligheid zou in het geding zijn, terwijl volgens hem elders langs snelwegen veel opvallender objecten staan. "Bij Almere loopt een kudde olifanten op een verkeersplein. Bij Rotterdam staat een enorm ledscherm met bewegende beelden. Waarom zou een vlag dan ineens niet kunnen?" (tekst gaat verder onder de foto)



Zijn ergernis richt zich niet zozeer op de vlag zelf, maar op wat hij ziet als een bestuurscultuur waarin vooral wordt gezocht naar redenen waarom iets niet kan. "Het is ook zo met de woningbouw en de infrastructuur. Er is altijd weer een reden om iets niet te doen. Zie die afslag op de A9 bij Heiloo, waar nu al 30 jaar over gesproken wordt."

Terwijl de sleutelmachine zich aan een nog maagelijke sleutel vergrijpt, komen de volgende klanten binnen. En alsof hij buiten hoorde dat het over zijn geesteskindje ging, stapt op dat moment de Heilooër oud-wethouder Rob Opdam naar binnen.

Gewoon, om een paar sleutels bij te laten maken. Sinds kort is hij gestopt als wethouder en geniet hij van zijn vrije tijd. Toch duurt het niet lang voordat ook hij zich in het gesprek tussen de Streekstad Centraal journalist en de lokale ondernemer en raadslid mengt. (tekst gaat verder onder de foto)



Als jarenlang verantwoordelijk wethouder voor het slepende dossier 'de nieuwe A9 afslag bij Heiloo' ,weet Opdam als geen ander hoe ingewikkeld projecten kunnen zijn. De aanleg van de aansluiting wordt al tientallen jaren vertraagd door procedures, stikstofregels en juridische procedures. De afslag had er naar zijn mening al jaren kunnen zijn.

In de winkel vinden de twee elkaar opvallend snel. Waar Postma spreekt over een gebrek aan bestuurlijke daadkracht, herkent Opdam de eindeloze stapeling van regels en procedures uit eigen ervaring. De sfeer neigt inmiddels meer naar die van een stamtafel dan van een interview.

Postma trekt ondertussen steeds feller van leer. "Als je niks doet, maak je nooit fouten. Hoe veilig kan een bestuurder zijn? Een goede bestuurder zegt niet meteen nee. Een goede bestuurder zegt: ja, mits." (tekst gaat verder onder de foto)



Volgens hem gaat het allang niet meer over een vlag of een kunstwerk voor Bello. "Het gaat over woningbouw. Over infrastructuur. Daarom lukt er niks meer in Nederland. Er zitten altijd weer mensen te vergaderen. Dan denken ze: als we het zo laten, kunnen we er de volgende keer weer over vergaderen."

Zijn focus verschuift vervolgens naar een ander actueel dossier: de woningbouw in Stompetoren-West. Nog deze week sprak wethouder Robert te Beest de ambitie uit om mogelijk nog deze bestuursperiode de eerste paal te slaan. Postma vindt dat allesbehalve ambitieus en daadkrachtig.

"Als ik wethouder was geweest, had ik elke week in Haarlem gestaan. Elke week! Misschien moeten sommige bestuurders zelf eens onder een brug gaan wonen om te ervaren hoe het is om geen dak boven je hoofd te hebben."

Daarna komt Gosse Postma echt op toeren. Met hoorbaar sarcasme neemt hij uitspraken van burgemeester Anja Schouten op de hak, die tijdens een persconferentie mogelijke problemen met de bodemgesteldheid in de Schermer aankaartte: "Het kan zomaar zijn dat de grond ’floeps’ doet en de paal in één keer helemaal de grond in trekt", zo schetste zij de slappe bodem. (tekst gaat verder onder de foto)



Postma reageert: "De hele Schermer staat vol met boerenstallen. Ploep weg? Ik heb nog nooit een stal zien verdwijnen: 'Ploep, weg die koe'. Hele stallen verdwijnen. Ja hoor, natuurlijk. Hele boerengezinnen, nooit meer wat van gehoord. Ploep weg... Wat een onzin."

Volgens Postma is bouwen uiteindelijk veel eenvoudiger dan dit tegenwoordig wordt voorgesteld. "Je zoekt de zandlaag op en je slaat een paal. Klaar."

Dat de Alkmaarse politiek inmiddels veranderd is en BAS vanuit de oppositie opereert, ziet hij als een gegeven. Dat zijn ideeën nu minder snel een meerderheid halen, hoort volgens hem bij de democratie. Maar de analyse dat de afwijzingen alleen daarmee te maken hebben, wijst hij van de hand.

"De vlag was al aangenomen in de vorige periode. En Bello? Daar haal je misschien geen meerderheid mee. Zo werkt politiek. Daar heb ik geen moeite mee." Waar hij wél moeite mee heeft, is dat hij naar eigen zeggen wordt weggezet als "die man van de vlag". (tekst gaat verder onder de foto)



"Dat is natuurlijk waanzin. Die vlag en Bello zijn hartstikke leuke ideeën voor de stad. Maar het gaat mij om iets veel groters. De vlag is niet het probleem. De vlag is exemplarisch voor het gebrek aan bestuurlijk doorzettingsvermogen."

In zijn winkel worden ondertussen weer nieuwe sleutels afgegeven en verdwijnen klanten met zakjes schroeven onder de arm naar buiten. Maar tussen de schappen met hang- en sluitwerk is de diagnose van Postma helder: problemen zijn er volgens hem niet om eindeloos over te vergaderen, maar om op te lossen. En daarover blijken hij en de toevallig binnengewandelde oud-wethouder Opdam het verrassend roerend eens te zijn.