Rapporten, rapporten, rapporten. Het beleid van de Nederlandse overheid steunt in belangrijke mate op onderzoeken door externe bureaus. Het is een economie op zichzelf geworden. Ook Alkmaar laat veel zaken eerst door een bureau onderzoeken voor er knopen worden doorgehakt. Maar dat kost de gemeente wél veel geld.
De kritiek op externe adviesbureaus en consultants klinkt niet alleen landelijk, maar ook lokaal. De fracties van CDA, VVD, D66 en Status Quo willen dat er iets verandert. Twee moties liggen er klaar, om het college te manen die externe inhuur in brede zin aan banden te leggen, en die adviesbureaus nog in het bijzonder.
"De uitgaven aan externe inhuur zijn de afgelopen jaren aanzienlijk gestegen", stellen de partijen vast. "Het percentage externe inhuur bedroeg in de periode 2023-2025 gemiddeld 17 procent van de som van de salaris- en inhuurkosten." Bijna een vijfde dus en dat vinden de partijen te veel. (tekst gaat door onder de foto)
Er is heel wat deskundigheid aanwezig in het Alkmaarse Stadskantoor, tóch wordt vaak extern advies ingewonnen. (foto: Streekstad Centraal)De bezwaren van de vier partijen reiken verder dan alleen de financiën. Externe inhuur verzwakt ook de eigen organisatie, omdat er op deze manier niet wordt geïnvesteerd in deskundig personeel binnen de gemeente zélf. "Binnen de gemeentelijke organisatie is veel kennis, ervaring en deskundigheid aanwezig. Investeren in de kennis en ontwikkeling van eigen medewerkers leidt tot een sterkere, zelfstandige en toekomstbestendige organisatie."
Dat er zoveel aan externe bureaus wordt overgelaten is eigenlijk opmerkelijk, overwegen de vier partijen. "Het ontwikkelen van beleid is in beginsel een kerntaak van de gemeentelijke organisatie." Die moet niet zomaar worden uitbesteed.
Natuurlijk kan een onderwerp zó specialistisch zijn dat naar experts elders wordt gekeken. Maar het moet niet de standaardprocedure worden, vinden de partijen. Ze vragen het college dan ook om de externe inhuur goed in kaart te brengen en de uitgaven eraan vanaf 2027 terug te brengen.
"We verzoeken het college om als norm te hanteren dat beleid in beginsel door eigen ambtenaren wordt ontwikkeld en externe bureaus uitsluitend worden ingezet wanneer specialistische kennis of capaciteit aantoonbaar ontbreekt."
De motie wordt besproken tijdens de raadsvergadering van maandag, dan wordt duidelijk of een meerderheid van de raad deze opdracht wil meegeven aan het nieuwe college.
