Meteen na de installatie van de nieuwe gemeenteraad werden woensdagavond de politieke verhoudingen in Alkmaar grotendeels zichtbaar. Tijdens het duidingsdebat sprak een meerderheid van de raad zich uit voor voortzetting van de huidige coalitie. Hoewel GroenLinks-PvdA met negen zetels de verkiezingen won, lijkt de partij vooralsnog niet vanzelfsprekend aan zet bij de vorming van een nieuw college.
In het debat werd al snel duidelijk hoe de raad grofweg is verdeeld. Aan de ene kant staat GroenLinks-PvdA als grootste partij. Daartegenover staan twee blokken die elkaar kennen uit de vorige bestuursperiode. Zoals Streekstad Centraal al eerder als mogelijkheid meldde trekken lokale partijen BAS en OPA opnieuw samen op, terwijl VVD, CDA en D66 samen het zogenoemde “motorblok” vormen.
Wie een meerderheidscoalitie wil vormen in Alkmaar, heeft twee van de drie blokken nodig om samen voldoende zetels te krijgen. (tekst gaat verder onder de foto)
De Alkmaarse tak van GroenLinks-PvdA heeft op de verkiezingsavond terecht gejuicht voor de uitslag. Of dat ook iets brengt is nog maar de vraag. (foto: Streekstad Centraal)De rol van D66 bleek daarbij cruciaal. Als die partij zou kiezen voor samenwerking met GroenLinks-PvdA, zou een andere coalitie mogelijk zijn. Fractievoorzitter Maaike Kardinaal wees in het debat op inhoudelijke overeenkomsten tussen beide partijen en zag daarin een aanknopingspunt voor samenwerking.
D66 liet die optie niet direct los, maar benadrukte vooral de samenwerking van de afgelopen bestuursperiode. Volgens fractievoorzitter Jens van Gorp heeft die coalitie rust gebracht in het stadsbestuur. Ook andere partijen uit de huidige coalitie spraken zich in die lijn uit. Zij wezen op de stabiliteit van de afgelopen jaren en het feit dat de coalitie nog steeds een meerderheid heeft. In het debat klonk meerdere keren dat er weinig reden is om een goed functionerende samenwerking te veranderen.
GroenLinks-PvdA probeerde wel het initiatief te nemen. De partij benadrukte de verkiezingswinst en gaf aan met meerdere partijen mogelijkheden te zien voor samenwerking. Tegelijkertijd klonk er ook realisme. Kardinaal gaf aan liever snel duidelijkheid te willen over de positie van haar partij, dan langdurig in onzekerheid te blijven. (tekst gaat verder onder de foto)
Verkenner Ernest Briët weet sinds woensdagavond ook wat hij kan verwachten als hij met alle fracties spreekt. (foto: Streekstad Centraal)Andere varianten werden tijdens het debat ook kort genoemd. Zo werd een combinatie van OPA, BAS, GroenLinks-PvdA en VVD als mogelijke optie benoemd. Ook het idee van een minderheidscoalitie, waarbij per onderwerp steun wordt gezocht in de raad, kwam voorbij. Vooralsnog lijken die varianten echter minder waarschijnlijk.
De raad stelde Ernest Briët aan als verkenner. Hij gaat de komende periode in gesprek met de partijen om te onderzoeken welke coalitie haalbaar is. Na het duidingsdebat lijkt de richting daarbij al deels bepaald: de verkiezingswinnaar staat niet automatisch aan het roer, en de huidige coalitie heeft de beste uitgangspositie om door te gaan.
